Jeszcze do niedawna słowa „pies” i „alergia” pojawiały się obok siebie tylko w kontekście ludzkiej alergii na psa. Dziś wiemy, że także nasze czworonogi mogą cierpieć z powodu uczulenia na różne alergeny. Tak jak dla ludzi, alergia u psów bywa uciążliwa, a jej objawy obniżają jakość życia, powodując notoryczne złe samopoczucie psiaka. Warto wiedzieć, jak z nią walczyć i jak skutecznie pomagać czworonogowi z alergią. Wymaga to od właściciela uważnej obserwacji pupila, trochę teoretycznej wiedzy i — obowiązkowo — wsparcia dobrego weterynarza.
Co najczęściej uczula psa?
Niestety, coraz częściej obserwuje się alergie pokarmowe u psów. To nadwrażliwość na składniki znajdujące się w pokarmie, często pojawiająca się z powodu karmienia wysokoprzetworzonymi karmami (pełnymi konserwantów, polepszaczy smaku, barwników). Popularnymi alergenami są: mięso kurczaka, nabiał, jaja, wołowina, wieprzowina, zboża, produkty wysokoprzetworzone (karmy i smakołyki).
Drugim typem są alergie kontaktowe i wziewne, pojawiające się, gdy pies przebywa w pobliżu alergenu. Uczulać mogą pyłki roślin, roztocza, pleśń czy grzyby. Pojawiają się także alergie na leki, sztuczne tkaniny, niektóre rodzaje roślin (iglaki, bluszcz, dalie, lilie), detergenty, nikiel (obecny np. w okuciach obroży!) czy ugryzienia pcheł. Warto wiedzieć, że alergia kontaktowa może pojawić się podczas używania preparatów przeciwko pchłom i kleszczom, dlatego zawsze powinniśmy zachować ostrożność, zwłaszcza gdy stosujemy dany preparat po raz pierwszy lub nie zmienialiśmy preparatu od dawna.
A co to właściwie jest alergia?
Alergia jest nieodpowiednią (nadmierną) reakcją układu odpornościowego organizmu na substancje, z którymi pies ma do czynienia.
Objawy alergii u psa
Wiemy już, co może uczulać psa, ale jak rozpoznać, że naszego pupila męczy alergia? Warto zwrócić uwagę na kilka alarmujących sygnałów, zwłaszcza jeśli w ostatnim czasie zmieniliśmy coś w otoczeniu psa (może to być zmiana karmy, nowe legowisko, nowe rośliny w ogrodzie czy podawanie nowych leków, suplementów lub smakołyków).
Najpopularniejszym objawem alergii u psa są problemy skórne — świąd i w konsekwencji intensywne drapanie, lizanie i wygryzanie, które mogą prowadzić do tworzenia się ran, zadrapań i wyłysień. Najczęściej świąd dotyczy okolic międzypalcowych na łapkach psa, głowy, szyi oraz brzucha. Mogą pojawić się strupki, krostki i rumień. Niekiedy występują problemy ze strony układu pokarmowego — biegunki lub zaparcia, można także zaobserwować gorsze samopoczucie pupila.
W przypadku alergii wziewnej mogą pojawić się objawy ze strony układu oddechowego — trudności z oddychaniem, ataki astmatyczne, opuchlizna pyska.
Niektóre rasy psów są bardziej podatne na alergię. Należą do nich m.in. owczarki niemieckie, labradory i golden retrievery, boksery, dalmatyńczyki, buldogi francuskie i angielskie, foksteriery, mopsy oraz cocker spaniele.
Jak diagnozuje się alergię u psa?
Pierwszym krokiem po zauważeniu zmiany w zachowaniu czworonoga jest wizyta u weterynarza, który zbada psa, przeprowadzi wywiad i wykluczy inne możliwe przyczyny objawów. Jeśli podejrzenie padnie na alergię, wykrycie konkretnego alergenu będzie niestety bardzo skomplikowane. Na początku należy podjąć próbę zawężenia listy potencjalnych alergenów, które szkodzą naszemu psu.
Można zdecydować się na wykonanie testów alergicznych, jednak nie są one w 100% skuteczne, a czasochłonność i zawodność tej metody (oraz jej wysoki koszt) często sprawia, że właściciel psa wraz z weterynarzem podejmuje próbę szukania alergenów w inny sposób — poprzez obserwację otoczenia oraz wnioskowanie.
Alergia wziewna pojawia się sezonowo, co może ułatwić rozpoznanie problemu, a nawet wskazanie alergenu, o ile właściciel i weterynarz skojarzą pojawianie się objawów z konkretną zmianą w otoczeniu psa (np. pojawienie się alergii w czasie pylenia określonego gatunku roślin).
Przy podejrzeniu alergii pokarmowej możemy zastosować dietę eliminacyjną, by spróbować znaleźć składnik uczulający naszego psa. Taka dieta trwa 6-12 tygodni, a w jej trakcie podaje się psu składniki pokarmowe, których nigdy wcześniej nie jadło. Należy jej ściśle przestrzegać, ponieważ nawet jednorazowe podanie smakołyka lub innego posiłku może zaburzyć wyniki. Początkowo wprowadzamy jeden składnik pochodzenia zwierzęcego i jeden dodatek roślinny, a następnie w kilkutygodniowych odstępach dodajemy kolejne składniki diety, obserwując, czy na któryś z nich pies zareaguje alergią. Na samym końcu wprowadzamy składniki, które wcześniej usunęliśmy z diety psa i jeśli nie wywołają reakcji alergicznej, możemy uznać je za bezpieczne dla pupila. Niestety taki sposób diagnozowania jest uciążliwy, a przy tym powoduje, że nasz pupil otrzymuje niezbilansowane posiłki, co jest szczególnie niebezpieczne dla szczeniąt i młodych psów w okresie wzrostu.
Pies ma alergię — i co dalej?
Najważniejsze jest unikanie alergenów w bezpośrednim otoczeniu psa. Czasem jednak jest to niemożliwe (np. w przypadku alergii na pyłki) — w takich sytuacjach konieczne może okazać się podawanie leków. Niekiedy dużym wsparciem przy problemach z alergią są olejki CBD dla psów, które łagodzą objawy i mają działanie przeciwzapalne.
Alergie pokarmowe nieco łatwiej okiełznać. Obecnie mamy dostęp do specjalistycznych karm monobiałkowych, opartych na jednym źródle białka (np. białko owadów, królik, konina). To duże ułatwienie dla właścicieli, ponieważ znalezienie odpowiedniej karmy właściwie rozwiązuje problem — pies nie ma kontaktu z czynnikiem alergizującym, a wciąż otrzymuje zbilansowane posiłki wysokiej jakości.
Właściciel psa z alergią powinien być także wyczulony na wszelkie zmiany w otoczeniu psa oraz na pierwsze objawy alergii. Im szybsza reakcja, tym lepiej dla naszego pupila. Choć idealnie byłoby zapobiegać alergiom, czasem jest to niemożliwe — wokół naszego czworonoga są dziesiątki potencjalnie niebezpiecznych alergenów i nigdy nie wiadomo, który wywoła niepożądaną reakcję. Pozostaje więc trzymać rękę na pulsie i reagować w razie wystąpienia niepokojących objawów.