Choć to może być zaskakujące, ryby tworzą najliczniejszą i najbardziej zróżnicowaną grupę współcześnie żyjących kręgowców. Aby to zobrazować, posłużmy się liczbami: obecnie opisano ponad 32.000 gatunków ryb, a każdego roku naukowcy opisują ponad 100 nowych gatunków zarówno ryb słonowodnych, jak i słodkowodnych.Ryby żyją zarówno w ciepłych tropikalnych rzekach i jeziorach, jak i na dnach oceanów, w całkowitej ciemności i pod ogromnym ciśnieniem wody. Najgłębiej żyjąca ryba głębinowa (pseudoliparis) została sfilmowana na głębokości ponad 8300 m! To doskonale pokazuje, jak zróżnicowana i fascynująca jest gromada ryb. I choć w akwariach trzymamy tylko niewielki odsetek gatunków, ich różnorodność powinna być dobitnym dowodem na to, żeróżne ryby mają różne potrzeby. Środowisko, które idealnie odpowiada błazenkowi w parę minut uśmierci danio czy gupika. Dlatego tak ważne jest umiejętne dobieranie obsady akwarium.
Co wziąć pod uwagę podczas wyboru ryb do akwarium?
Różne gatunki ryb mają różne potrzeby.Należy do nich środowisko (słodkowodne lub słonowodne), temperatura wody, wielkość akwarium, sposób żywienia oraz zajmowana partia zbiornika (np. pod powierzchnią lub przy dnie).Niektóre ryby potrzebują znacznie większego zbiornika, niż wskazuje ich wygląd w sklepie zoologicznym (bo np. rosną dość duże), dlatego warto sprawdzić informację o docelowym rozmiarze ryby i potrzebnym litrażu akwarium przed zakupem. Podczas wyboru ryb należy również wziąć pod uwagę ich usposobienie (zbyt ruchliwe gatunki mogą stresować spokojniejsze ryby) oraz tryb życia (samotniczy lub ławicowy). Warto także zwracać uwagę na specyfikę danego gatunku. Przykładowo, ryby labiryntowe oddychają tlenem atmosferycznym, a równocześnie pochodzą z tropikalnych obszarów, co oznacza, że powietrze nad taflą powinno być dość ciepłe, by ryby uniknęły chorób. W efekcie, chcąc trzymać gatunki ryb labiryntowych, powinniśmy zaopatrzyć się w pokrywę akwariową. Warto również pamiętać, że duże ryby drapieżne mogą zjeść mniejsze rybki z naszej obsady.
Bardziej zaawansowani akwaryści dobierają gatunki nie tylko pod kątem parametrów wody, wielkości zbiornika i charakteru ryb, ale także z uwzględnieniem biotopu, czyli środowiska naturalnego odpowiedniego dla danych gatunków ryb. To trudniejsze zadanie, a równocześnie bardzo fascynujące: w akwarium możemy odwzorować wygląd naturalnego środowiska z dowolnego zakątka świata.
Pierwszy krok: akwarium jednogatunkowe czy towarzyskie?
Najbardziej podstawowy podział akwariów pod kątem obsady to akwaria towarzyskie (ogólnogatunkowe) oraz jednogatunkowe. Pierwszy rodzaj zamieszkują różne gatunki odpowiednio dobranych ryb, drugi – tylko jeden wybrany gatunek. Warto już na samym początku zdecydować, który rodzaj akwarium zamierzamy założyć, ponieważ to wpływa na wybór gatunków ryb, a także na decyzję o wielkości akwarium i akcesoriach.
Ryby do akwarium jednogatunkowego
Tworzenie akwarium jednogatunkowego ułatwia idealne dopasowanie warunków do potrzeb naszych rybek. Choć teoretycznie każdy gatunek można trzymać pojedynczo, najpopularniejszym wyborem są oczywiście bojowniki syjamskie oraz welony. Bardziej zaawansowani akwaryści wybierają także paletki (dyskowce) lub pielęgnice do jednogatunkowych zbiorników. Ciekawym i bardzo efektownym wizualnie wyborem jest jednogatunkowe akwarium z rybami ławicowymi – np. ławicą neonków lub brzanek. Dzięki temu możemy obserwować ciekawe zachowania ryb w grupie i cieszyć oko niewątpliwymi wrażeniami estetycznymi.
Akwarium towarzyskie jest popularniejszym wyborem wśród początkujących akwarystów, którzy zwykle są zauroczeni kilkoma lub kilkunastoma gatunkami ryb i chcą obserwować różne zachowania swoich podopiecznych. Wybór ryb do akwarium towarzyskiego jest nieco bardziej skomplikowany. Musimy zdecydować się na ryby z tego samego środowiska (co oczywiste, nie łączymy ryb słodkowodnych i słonowodnych) oraz o podobnych wymaganiach. Przykładowo, nie łączymy ryb zimnowodnych (np. welon) z rybami tropikalnymi (gupik, skalar, gurami, tęczanka). Następnie warto zwrócić uwagę na to, którą strefę w akwarium zajmuje dany gatunek – przydenną, środkową (toń wodna) czy podpowierzchniową. Warto znać ten podział, ponieważ wiąże się on ze sposobem pobieraniu pokarmu przez ryby. Ma także znaczenie estetyczne i praktyczne – jeśli wybierzemy gatunki zajmujące wszystkie te sfery, zagospodarujemy przestrzeń w akwarium na każdej głębokości. Przykłady ryb zajmujących poszczególne strefy w akwarium:
- ryby trzymające się blisko powierzchni: gupiki, danio pręgowane, proporczykowiec, tęczanka, smukleń pryskacz, szczupieńczyk karłowaty, pstrążenica, arowana srebrna.
- ryby zajmujące środkową część zbiornika: skalary, mieczyki, neonki, brzanki, tetry, prętniki, kardynałki chińskie, razbory klinowe, molinezje, sumiki szkliste.
- ryby przydenne: kiryski, glonojady, bocje, otoski.
Jakie rybki mogą być razem w akwarium?
W akwarium możesz połączyć gatunki, które mają podobne wymagania dotyczące wielkości zbiornika, temperatury wody, twardości i innych jej parametrów oraz są podobnej wielkości. Jeśli wybierasz ryby ławicowe (np. neonki, żałobniczki, brzanki), powinieneś kupić przynajmniej 6 sztuk tego samego gatunku, by czuły się dobrze. Oto przykłady gatunków, które mogą żyć razem w akwarium:
- proporczykowiec, barwniak, brzanka tygrysia
- gupik, zbrojnik, neonek
- kirysek, krewetka, tęczanka, danio
- gupik, molinezja, kirysek, akara paskowana
- kirysek, otosek, neon, pielęgniczka ramireza
- danio, kirysek, bocja
- molinezja, danio, kirysek.
Ile ryb w akwarium?
Początkujący akwaryści mają tendencję do przerybiania zbiorników, czyli umieszczania zbyt wielu ryb w akwarium. Wówczas zbiornik prezentuje się znacznie gorzej, ryby są narażone na stres, choroby, agresywne zachowania ze strony pobratymców oraz karłowacenie. Warto zachować zdrowy rozsądek i kierować się zasadą – lepiej mieć za mało ryb, niż za dużo. Przyjmuje się, że na 1 cm długości ciała ryby powinien przypadać 1 l wody.
Wiesz już, na co zwrócić uwagę przy wybieraniu rybek do akwarium i jakie gatunki mogą zgodnie funkcjonować w jednym zbiorniku. Zanim wybierzesz się do hodowcy lub sklepu zoologicznego na zakupy, poświęć chwilę na przeanalizowanie, czy wybrane gatunki mogą szczęśliwie żyć obok siebie. Dzięki temu zapewnisz swoim podopiecznym dobre warunki i unikniesz przykrych pomyłek.